Zdławienie hiszpańskich robotników

(Z „Bilan”, miesięcznego biuletynu teoretycznego Włoskiej Frakcji Lewicy Komunistycznej, nr 12, październik 1934)

Są dwa kryteria rozumienia tych wydarzeń (1); dwa przeciwstawne punkty widzenia które klasa robotnicza musi wydarzyć. Tylko tak możemy przeanalizować ostatnie poświęcenia tysięcy robotników na Półwyspie Iberyjskim; zastrzelonych i zbombardowanych przez „Hiszpańską Republikę Robotniczą”.

Albo Republika i swobody demokratyczne są niczym innym jak potężną dywersją z jakiej kapitał korzysta gdy nie może uciec się do przemocy i terroru by stłamsić proletariat, albo Republika i swobody demokratyczne stanowią mniejsze zło a nawet korzystny warunek wstępny dla zwycięskiego marszu proletariatu, tym samym narzucając robotnikom obowiązek wspierania demokracji w swojej walce o oswobodzenie spod wszystkich łańcuchów kapitalizmu.

Straszliwa rzeź tych ostatnich dni w Hiszpanii musi wykreślić wszelki idiotyzm, który przedstawia Republikę jako „proletariacką zdobycz”, którą robotnicy muszą bronić lecz, oczywiście, pod „pewnymi warunkami” i szczególnie „tylko do tego stopnia” w którym demokracja nie jest tym czym jest; albo po warunkiem że się „staje” tym czym się stać nie może; czy w końcu „jeśli”, będąc daleko od posiadania znaczenia i celów jakie naprawdę ma, uznaje za stosowne zostać organem władzy klasy robotniczej. Ta gierka stała się równie trudna do rozegrania w okresie poprzedzającym wojnę domową w Hiszpanii gdy kapitalizm urządził pokaz siły przeciwko proletariatowi. Rzeczywiście, od ustanowienia Republiki Hiszpańskiej w kwietniu 1931 do grudnia 1931 – „zwrot w lewo” i formacja rząd Azany-Caballero-Lerrouxa, po której nastąpiło wydalenie w grudniu 1931 jego prawego skrzydła reprezentowanego przez Lerrouxa – nic z tego nie zapewniło przychylniejszych warunków dla wzrostu rewolucyjnej świadomości wewnątrz proletariatu czy dla wzrostu form organizacji nadających się do kierowania walką rewolucyjną. Nie jest to kwestia widzenia tego, co rząd republikański, radykalny, socjalistyczny powinien był robić dla dobra rewolucji komunistycznej; lecz to, co musimy zrobić, to zadać pytanie, czy ten ruch kapitalizmu z lewa na skrajne lewo, ten jednogłośny chór apelujący o obronę Republiki i zawierający wszystkich od socjalistów do syndykalistów, stworzył warunki dla rozwoju walki klasowej o marsz naprzód rewolucyjnego proletariatu? Czy jednak ten ruch w lewo był podyktowany koniecznością kapitalizmu do zmylenia robotników już odurzonych swoim własnym rewolucyjnym entuzjazmem, i tym samym powstrzymania ich przed skierowaniem tego entuzjazmu w prawdziwie rewolucyjną walkę? Innymi słowy, czy droga która była wolna dla burżuazji w październiku 1934 była zbyt ryzykowna w 1931? Czy w tamtej chwili robotnicy mogli być zwycięscy, ponieważ kapitalizm nie był w stanie zrekrutować armii w celach dzikiej represji?

Podobnież separatystyczne ruchy katalońskie i baskijskie były widziane jako otwarta wyrwa w siłach kapitalistycznego panowania, wyrwa którą, mówi się, należy poszerzyć jak to tylko możliwe by rewolucja proletariacka mogła iść naprzód. Czyż realny potencjał separatyzmu nie został ujawniony w konstytucji Republiki Katalońskiej która przetrwała jedynie kilka godzin? (Haniebny kres Republiki nastał pod butem generała Bateta- którego prezydent Companys wezwał do obrony Katalonii gdy ogłaszał jej niepodległość.) I czy w Asturii siły armii, policji i lotnictwa nie były rzucane przez tygodnie przeciwko górnikom i innym robotnikom, pozbawionym wszelkiego przewodnictwa w ich bohaterskiej walce? Czy przypływy baskijskiego separatyzmu nie zrobiły nic oprócz dania przestrogi co do nadchodzącego cierpienia? Czy nie jest prawdą, że separatyści baskijscy pozwolili na zdławienie walki w Asturii? Zdławienie, co więcej, siłami terroru rządowego dowodzonymi przez separatystę, który jutro bez wątpienia raz jeszcze przysięgnie wierność Republice i autonomii regionalnej.

Od 1930 do 1934 w rozwoju wypadków była surowa logika. W 1930 Berenguer został wezwany przez króla Alfonsa XIII, który miał nadzieję że zdoła powtórzyć manewry z 1923 kiedy to udało mu się powstrzymać konsekwencje marokańskich klęsk w legalnych ramach monarchii. W 1923 Primo de Rivera zastąpił ministrów uważanych za winnych klęski marokańskiej; a ta zmiana rządów umożliwiła trzymać na dystans atak mas. Naturalnie, masy zapłaciły cenę tego manewru musząc znosić siedem lat agrarnej, klerykalnej dyktatury. W lutym 1931 warunki dla ruchu proletariackiego były już dojrzałe, i istniała groźba strajku kolejowego: tak więc powstała potrzeba wielkiego pokazu teatralnego – ofiarowania masom głów Berenguera i króla. Za namową monarchisty, Guerry, i w zgodzie z republikaninem, Zamorą, odejście króla zorganizowano nawet zanim robotnicy wyszli z fabryk. Skręt w lewo rządu trwał do końca roku 1931, i była to jedyny sposób w jaki burżuazja mogła postawić przeszkody na drodze mas by powstrzymać je przed wykuciem broni koniecznej dla ich zwycięstwa: partii proletariackiej. Ponieważ niemożliwym było stłamszenie konfliktów klasowych, wszystko co kapitalizm mógł zrobić to zapewnić by konflikty te skończyły się jedynie dezorientacją. I Republika wypełniła ten cel. Na początku 1932, lewicowy rząd poczynił pierwszy krok i przypuścił okrutny atak na strajk generalny ogłoszony przez syndykalistów. W tym momencie, siły burżuazji były skupione wokół jej lewego skrzydła, a reakcjonista taki jak Maura był w stanie zrobić plebiscyt dla rządu Azany-Caballero poprzez Kortezy.

Zacięcie mas, będące produktem warunków ekonomicznych, zostało skierowane na ścieżkę Republiki i demokracji, i zostało potem złamane reakcyjną przemocą rządu radykalno-socjalistycznego. Z tego wynikł przeciwny ruch wewnątrz burżuazji w stronę jej prawego skrzydła: w sierpniu 1932 zobaczyliśmy pierwsze potyczki z prawicą, rewoltę Sanjurjo mającą na celu koncentrację sił prawicowych. Kilka miesięcy później, w grudniu 1933, robotnicy raz jeszcze zostali zanurzeni w krwawej łaźni podczas kolejnego strajku wywołanego przez syndykalistów w czasie gdy wybory dostarczyły Republice Hiszpańskiej powód by pójść w prawo. W rezultacie w 1934 miał miejsce frontalny atak celem unicestwienia wszystkich sił i organizacji hiszpańskiego proletariatu. I jako smutny, okrutny epilog błędów syndykalistów, widzieliśmy jak anarchistyczna Krajowa Konfederacja Pracy unika działania w obliczu rzezi, na podstawie że nie mogła wmieszać się w ruchy polityczne. Lewica czy prawica? Republika czy monarchia? Poparcie dla lewicy i Republiki przeciwko prawicy i monarchii w celu poparcia sprawy rewolucji proletariackiej – to są alternatywy przedstawiane przez różne nurty operujące wewnątrz klasy robotniczej i rozwiązanie jakiego bronią. Lecz rzeczywista alternatywa jest między kapitalizmem a proletariatem, między dyktaturą burżuazji mającej na celu zduszenie robotników, a dyktaturą proletariatu mającą na celu ustanowienie bastionu światowej rewolucji poświęconej zniesieniu państw i klas.

Chociaż hiszpańska gospodarka była w stanie skorzystać z zalet neutralności w czasie wojny, jej struktura jej taka że była w stanie jedynie stawić bardzo słaby opór skutkom kryzysu gospodarczego. Jej sektor przemysłowy jest zbyt ograniczony w stosunku do tego co jest całkiem gospodarką rolną nadal zdominowaną przez niezindustrializowane formy i siły produkcji. To z powodu tej podstawy ekonomicznej regiony przemysłowe dostarczyły areny dla ruchów separatystycznych, które nie mają prawdziwej przyszłości i mogą mieć jedynie reakcyjny charakter; pod ich panowaniem kapitalizm dalej zdzierałby wartość dodatkową z robotników i pracę dodatkową z chłopów, poprzez wywłaszczenie organizacji bankowych obecnie kontrolujących to działanie dla wielkich magnatów. Taka baza ekonomiczna stawia hiszpańskich robotników w podobnej sytuacji co rosyjskich: w obliczu klasy kapitalistycznej mogącej egzekwować swoją władzę jedynie środkami dyktatury krwi i żelaza, robotnicy muszą zniszczyć ten dziki ucisk, lecz mogą zrobić to jedynie poprzez zwycięskie powstanie.

A tragedia hiszpańska, jak jej odpowiednik w Austrii (2), odsłoniła się przed bezradną pasywnością światowego proletariatu, unieruchomionego przez kontrrewolucyjne czyny centrystów i socjalistów. Proste otwarcie się Międzynarodówki Komunistycznej na Międzynarodówkę Socjalistyczną zostałoby nawet odrzucone na podstawie, że stosowna chwila minęła. Jak gdyby po zwycięstwie Hitlera gdy właściwa chwila również minęła, Międzynarodówka Socjaldemokratyczna nie proponowała Komunistycznej wspólnej akcji! Lecz rozkład i zepsucie organizacji które dalej mają czelność nazywać się robotniczymi jest tak wielka, że wszystko co ci zdrajcy wczorajsi i dzisiejsi zrobiliby na samych grobach robotników to, w każdym wypadku, zgoda na pewien manewr który pozwoliłby im dalej zdradzać. I będą dalej to robić aż do dnia, w którym robotnikom uda się obalić, razem z klasą która ich uciska, wszystkie siły które ich zdradziły. Tysiące hiszpańskich robotników nie zginęły na marne, ponieważ krew rozlana przez Republikę Hiszpańską będzie nasieniem nowej walki o rewolucję komunistyczną, walki która zwali wszystkie przeszkody jakie wroga klasa nieustannie stawia na drodze marszu proletariatu ku wolności.

(1) Chodzi tu o strajk górników w Asturii w październiku 1934 i jego krwawe stłumienie przez siły rządu hiszpańskiego (przyp. tłum.)

(2) Mowa o tzw. austriackiej wojnie domowej czy też powstaniu lutowym, nieudanym robotniczym zrywie przeciwko faszystowskiemu rządowi Austrii w lutym 1934 (przyp. tłum.)