سلامتی بشریت یا سود آوری سرمایه داری؟

سوسیالیسم یا کمونیسم یا با هر اسمی که از جامعه آینده یاد کنید، ما را از اپیدمی های گاه به گاه نجات نخواهد داد. اما با این اپیدمی ها به روشی کاملاً متفاوت برخورد خواهد کرد.

در وهله اول سعی بر آن نخواهد بود تا اولین فردی مانند دکتر لی ونلییانگ ( Wenliang ) که متوجه وجود مشکل شد، در نطفه خفه ( به معنای دقیق کلمه) شود. (۱) کل آنچه که رهبران سیاسی چین قادر بودند ببینند، این بود که دکتر لی « چین » را به طرف رسوایی سوق میدهد. این برای آنها، هم تهدید سیاسی بود و هم اقتصادی، زیرا در دنیای تجارت جهانی، حسن شهرت بین المللی به معنای همه چیز است. بدین معنا که در بحبوحه بحران رکود سرمایه داری که جنگ های تجاری را در سراسر سیاره ایجاد کرده، این امر حتی بیشتر مهم مینمود. دکتر لی برای حکومت چین مایه شرمساری بود و مرگ وی از ویروس، همچون کیفرخواست دائمی از این حکومت باقی خواهد ماند.

مقابله با تهدید جهانی، نیازمند یک سیستم جهانی ست

اما در یک جامعه سوسیالیستی نه از « ملت » خبری خواهد بود و نه از مرزها. در عوض، همانند سایر بخش های جامعه، برای حمایت از سلامت جامعه، از سطح محلی گرفته تا منطقه ای و تا سطح جهانی، صرفا اداره بهداشت جهانی وجود خواهد داشت. امروز، نزدیکترین چیز به این، سازمان ملل نا-متحد است با نهاد بهداشتی بی تاثیر و ناتوانش، سازمان جهانی بهداشت (WHO) . مدیر کل آن، دکتر تدرو ادانانوم قبرسیوس از ابتدای این بیماری فراگیر اصرار داشت که « آزمایش، آزمایش، آزمایش »، کلید جلوگیری از انتشار ویروس است. (۲) اما آیا کسی گوشش بدهکار این حرفها بود؟ جدا از حکومت هایی ( مانند سنگاپور، تایوان، کره جنوبی و هنگ کنگ) که قبلاً موارد سارس (SARS ) و مرس ( MERS ) و سایر بیماریهای آنفلوانزایی را تجربه کرده بودند، سخنان وی کلا نادیده گرفته شد. در کشورهای ذکر شده، طرح و انجام آزمایش با اقدامات جداسازی جدی در زمان مناسب همراه بود. چنین کاری نه در جای دیگر، خصوصاً در بین اقتصاد های برتر کره زمین، انجام نگرفت.

در حالی که سازمان جهانی بهداشت اعلام می کند: « این ویروس خود را بعنوان یک تهدید بی سابقه مطرح کرده است ... ما می توانیم در برابر یک دشمن مشترک، دشمن علیه بشریت، گرد هم آییم » (۳)، در اینجا پیشاپیش، جنگ کلمات وجود دارد که چه کسی آن را آغاز کرده است.

دولت ایالات متحده مرتباً از ویروس به عنوان « مرض چینی » یاد می کند، در همان حال، چین هم دست به تلافی زده و این داستان را شایعه داده که گویا این ویروس در یک آزمایشگاه آمریکایی در اوکراین قبل از انتقال به شهروندان بی خبر از همه جا در ووهان، ساخته شده بود. هر دو حکومت با این تجدید جنگ تجاری، روزنامه نگاران یکدیگر را اخراج می کنند. با پیشروی این بیماری همه گیر، این رقابت امپریالیستی می تواند در قالب جنگهایی بیشتر، حتی بدبختیهای بیشتری را به ارمغان آورده و به قتل عام ها در سوریه، لیبی، یمن و ساحل صحرا اضافه شوند.

پاسخ دولت انگلیس: از اصلاح نژاد تا « سوسیالیسم »

مدیر کل سازمان جهانی بهداشت، تنها کسی نبوده که خواستار اتحاد « مردم » در مقابل کووید ۱۹ بوده باشد. بوریس جانسون و همراهانش دو هفته استثنایی را، با اظهارات متناقض و چرخش های۱۸۰ درجه ای و با سیاست های سرسری پر کردند.

در سیزدهم مارس، بوریس جانسون با حمایت آقایان ویتی و والنس، مشاوران علمی وی، اظهار داشت كه عموم بریتانیا باید « آماده شوند تا عزیزان خود را قبل از وقت موعود از دست بدهند » . والنس در ادامه به خبرگزاری اسکای گفت كه حدود ۶۰٪ از جمعیت انگلستان یا حدود ۴۰ میلیون نفر نیاز دارند که این بیماری را بگیرند. اعلام شد که « مصونیت گله ای »، با گذشت زمان مقاومت مردم را تقویت می کند. اینکه بعضی ها قبل از وقت خود می میرند، بهایی ست که ارزش آنرا دارد که بپردازیم. اینچنین شهروندان انگلیسی، در رویارویی با بزرگترین وضعیت اضطراری سلامتی یک قرن اخیر خود، با این سیاست « در حالی که آهنگ تولدت مبارک را می خوانید، دستان خود را بشوئید » تنها گذاشته شدند. دیگر نیازی به « دوری اجتماعی » یا اقدامات دیگر محافظتی نبود. این سیاست، صرفا بسیاق سر زیر برف کردن کبک نبود، بلکه سیاست محاسبه شده غیرانسانی بود. مشاور اصلی نخست وزیر، دومینیک کامینگز، همانطوریکه خود اذعان کرده تنها یک سیاستمدار محافظه کار نیست بلکه خود اقرار کرده که یک متخصص اصلاح نژاد شناس هم هست که در مورد محسنات و سودمندی خلاص شدن از بخش « غیرمولد » سالمندان از مردم، نظرات خود را ابراز کرده است.

دستور کار واقعی پشت این « رویکرد عدم مداخله » در مورد بهداشت، در واقع جلوگیری از تحمیل درد بیشتر اقتصادی به یک اقتصاد در حال رکود بود، که هنوز هم از سقوط سال ۲۰۰۸ و بلاتلکیفی بعد از برگزیت ( Brexi ) در شوک بسر میبرد. اهمیت و در الویت قرار دادن سود، همیشه هدف اینها بوده است. بنابراین دولت این امر را به عهده خود مدیران و معلمان گذاشت كه تصمیم بگیرند مدرسه خود را تعطیل كنند یا خیر، و جانسون هرگونه نیاز به تعطیل كردن تفریحگاه های عمومی را انكار كرد، حتی وقتی که لیگ برتر ( كه مدیریت آن به کاردانی مشهور نیست) پایان یافتن بازی های فوتبال را اعلام كرده بود.

در واقع این رویکرد خاص خیلی سریع ماهیت خود را نشان داد. دو روز بعد، وزیر بهداشت (مت هانکوک) از « هرکسی که می تواند » خواست که تولید را بسمت دستگاه های تهویه سوق دهند (« هیچ تعدادی زیاد نیست »)، او اطلاع داد که دولت قصد دارد تا قوانینی اضطراری را وضع کند که افراد بالای ۷۰ سال را ملزم میکند که تا چهار ماه، خودشان را قرنطینه کنند. (در آن زمان تعداد رسمی موارد کوید-۱۹ در انگلستان با ۳۵ کشته به یک۱۳۷۲ نفر رسیده بود. اما از آنجا که به سختی کسی مورد آزمایش قرار گرفته بود، همه آمار و ارقام نمی تواند بیشتر از تخمین زمخت و اولیه باشند.) (۴)

سپس، شگفت انگیز اینکه، کمتر از یک هفته بعد، جانسون تعطیل شدن اجباری و نامحدود مدارس را اعلام کرد ( هرچند همراه با هشدار در مورد باز بودن بخشی از مدارس برای کودکان ِ « کارگران کلیدی » و دیگران) بطوریکه معلمان حتی حالا هم نمی دانند که تعطیلی دقیقا به چه معناست ). مدیران مدارس هنوز منتظر دستورالعمل های دولت هستند. در یک چرخش دیگر، سرانجام دولت (جمعه ۲۱ مارس) تصمیم گرفت تا صبح روز شنبه تعطیل کردن همه کافه ها، بارها و رستوران ها، سینما ها، سالن های ورزشی، کلوپ های شبانه و مراکز تفریحی را اعلام کند. کارفرمایان این بخش خواستار این امر بودند، چرا که پیشاپیش آنها در بحران غوطه ور بودند ( و این قبل از آن بود که ویروس کرونا، بر آنها تاثیر گذاشته باشد) و حالا می توانستند از بیمه ادعای خسارت کنند.

قابل پیش بینی بود که این گفته های الاکلنگی با اشاراتی به روحیه یورش های اسطوره ای جنگ جهانی دوم، فراخوانیست به همه که سعی کنند حول « یک تلاش عظیم ملی » گرد هم آیند. جای تعجب نیست که « قاطبه بریتانیای کبیر »، یا آنچه که از آنان بعنوان « گله » یاد میشود، بدلایل بلاتکلیفی و چشم انداز تعطیلی کامل، پاسخ خود را با انبار کردن اجناس داده بودند. وزیر دیگر، جورج اویستیس، وزیر محیط زیست تصدیق كرد كه هم اكنون۱ میلیارد پوند مواد غذایی مصرف نشده در خانه های انگلیس وجود دارد. او یک کنفرانس مطبوعاتی برگزار کرد و از مردم خواست که جلوی خرید از هراس کرونا را بگیرند. اینکه شما در حال قرنطینه بوده باشید یا قادر نبوده باشید که قبل از غارت به مغازه ها برسید، مهم نبوده و دیگر نیازی به نگرانی بیش از حد نیست، « هنگامی که مردم غذای خود را انبار کردند، این موج فروکش خواهد یافت.» به هر حال، وزارت محیط زیست، غذا و امور روستایی، یک مدیر عامل اجرایی از نستله ( Nestle ) را بعنوان مدیر تأمین مواد غذایی استخدام و یک « اتاق جنگ » تأسیس کرد که قرار است امنیت غذایی انگلیس را تضمین کند! در مورد کاغذ توالت و مواردی از این دست، آنها تحت نظارت اتاق جنگ قرار نمی گیرند زیرا بهتر است « خرده فروشان گرد هم بیایند » تا در مورد « سطح مناسب » تصمیم بگیرند. برای اطمینان دادن به همه، هیچ چیزی به پای تحویل مسئولیت به خرده فروشان، نمیرسد! خرده‌فروشان، یعنی کسانیکه خط اصلی آنها سودآوری به هر طریقی که ممکن باشد. خرده‌فروشان ایده محشری را ارائه دادند که اولویت با افراد بالای سن هفتاد باشد که صبح زود همزمان با کارگرانی که در خط مقدم کرونا کار میکنند، خرید کنند که لابد از این رو بیشتر در معرض خطر ابتلا به عفونت و شیوع آن باشند. میتوان کسانی از خرده فروشان را که اصلا به فکر محافظت از نیروی کار خود نیستند را نیز به اینها اضافه کرد. چند کارگر صندوق دار یا پرکننده قفسه را با دستکش یا ماسک صورت دیده اید؟ چه تعداد از فروشگاه ها از مشتریان خود میخواهند که چه در خارج و چه در داخل فروشگاه، فاصله ایمنی از یکدیگر را حفظ کنند؟

رسوائی طرز برخورد با کارکنان بخش بهداشت

و عدم حمایت از پزشکان، پرستاران و دیگر کارکنان خط مقدم چیزی جز رسوایی جنایی نیست. برای شروع، پیش از وقوع این بحران، ۱۰۰،۰۰۰ پست شغلی پر نشده در سرویس سلامت همگانی ( NHS ) وجود داشت. از این گذشته، از آغاز وقوع بحران انباشت سرمایه در دهه ۱۹۷۰، این سازمان با کمبود مداوم مالی روبرو بوده است. اولین کاهش هزینه ها در سال ۱۹۷۷ تحت نخست وزیری کالاهان (برای گرفتن وام از صندوق بین المللی پول) و سپس تاچر که تعداد بخش ها در بیمارستان ها را کم کرد انجام شد تا تخت های بیماران روانه انبارها شوند و سر انجام در دوران نخست وزیری بلر کلا از دست آنها خلاص بیابند و ریاضت های اقتصادی در ده سال آخر محافظه کاران، کار را تمام کند.

در حال حاضر، پزشکان و پرستاران یا با تجهیزات حفاظت شخصی زیر استاندارد مجهز می شوند ( انتظار داشته باشید که اطلاعات بیشتری درباره تجهیزات حفاظتی شخصی بشنوید) یا که مجبورند وسایل حفاظت شخصی شان را خودشان بخرند. دستورالعمل های دولت مبنی بر پوشش خود در مقابل ویروس کرونا از توصیه های سازمان جهانی بهداشت، بسیار کمتر است و حتی در مواردی که کارمندان اگر چنین پوششی را هم که داشته باشند، نمی توانند انجام دهند چرا که وقت کافی ندارند. همانطور که یکی از پزشکان به نیویورک تایمز گفت

انگلیس نسبت به سایر کشورهای اروپایی تخت بیمارستانی کمتری دارد. میزان اشغال تخت های بیمارستانی زیاد است و ترخیص افراد که بتوان به اندازه کافی برای بیماران جدید تخت آماده کرد به کلنجار رفتن روزانه تبدیل شده است. حتی وقتی تختی هم موجود باشد، ما پرستاری نداریم که بتوانیم به خدمت بگیریم. یک دهه کاهش و کمبود هزینه ها، ما را در معرض خطر قرار داده است. این درد همیشگی سرویس سلامت همگانی ست که از زمستان ۱۹۷۸ ادامه داشته است.

تاحال ۱۳ پزشک جان خود را از دست داده اند و بقیه خدمات هم در جامعه ای که تصمیم دولت برای پائین نشان دادن این بیماری همه گیر بوده و فکر می کردند می توانند از عواقب آن جلوگیری کنند، در معرض خطر جدی است.

در این ماجرا، آیا همه با همیم؟

در چنین شرایطی، اکنون آنها مجبور شده اند تدابیری را اتخاذ کنند، از جمله قرنطینه در سراسر کشور، که در دوران صلح بی سابقه است و تا سالهای آینده عواقب خود را نشان خواهد داد. علاوه بر یک بسته وام ۳۵۰ میلیارد پوندی برای حمایت از مشاغل ( که سقوط پوند و بورس اوراق بهادار باعث آن بوده )، سرانجام دوزاری شان افتاد که بیکاری گسترده ناشی از اتمام بیشتر فعالیت های اقتصادی، به ویژه در بخش خدمات، منجر به فروپاشی دومینو وار تقاضا می شود. پیشاپیش خرید مصرف کنندگان در سه ماهه سوم سال ۲۰۱۹ کاهش یافته بود. طبق برخی منابع، بدهی متوسط هر خانوار در انگلیس بالغ بر ۱۵۰۰۰ پوندمیباشد، و این خطر جدی وجود دارد که این نیز برای بسیاری از مردم ته بکشد. (۶) به همین دلیل تصمیم گرفته اند ۸۰٪ دستمزد برخی از کارگران را تا ۲۵۰۰ پوند در ماه بپردازند. این به احتمال زیاد ۷۸ میلیارد پوند را به سایر برنامه های کمک مالی اضافه خواهد کرد. آنها مجبور خواهند شد که به چاپ بیشتر پول متوسل شوند، اما برخلاف تسهیلات کمّی بانکی، این مسئله بدهی های گذشته بخش مالی را پوشش نخواهد داد. در عوض مستقیماً به گردش خواهد افتاد و بنابراین این امر احتمالاً تورمی خواهد بود. این به نوبه خود باعث افزایش نرخ بهره خواهد شد و کسانی که در حال حاضر حتی با نرخ بهره تقریباً صفر هم مشکل پرداختی دارند، متوجه می شوند که نمی توانند بدهی های خود را پرداخت کنند.

بسته کمکی دولت برای خیلی از کسانی که قبلاً اخراج شده اند خیلی دیر بوده و آنها مجبور خواهند شد که از قانون پرداخت بیماری استفاده کنند ( البته در صورت واجد شرایط بودن) یا منتظر کمک هزینه های دولتی شوند. کسانی که بعنوان « خود اشتغال » طبقه بندی می شوند (۵ میلیون نفر) و کارگران گیگ* زیر این پوشش قرار نمیگیرند. و البته باید اضافه کرد که برنامه آقای ساناک، رئیس خزانه داری تا اواسط آوریل آغاز نمی شود. با این حال روشن است که این اقدام بی سابقه با علم بر اینکه این بحران برای سرمایه، خطر حیاتی داشته و احتمال وقوع « ناآرامی های اجتماعی » جدی، از نوعی که شورش های گذشته در مقابلش مهمانی به نظر برسند، به دولت تحمیل شده است. بطور خلاصه دستور کار هنوز نجات انگلستان ِ کمپانی ها، از یک سقوط اقتصادی حتی بدتر و از فروپاشی اجتماعی ست، نه نجات کسانی که چنین ثروتی را در وهله اول خود آنها آفریده اند. مطمئناً آنگونه که بسیاری از سوسیال دموکرات ها مدعی شده اند، این « سوسیالیسم » نیست.

در این امر، کمک رسان برنامه آقای ساناک، کنگره اتحادیه های صنفی ست که بیشتر از همه چیز، میخواهد بقای سرمایه داری، بویژه نوع خانگی آن را تضمین کند. ترجیحاً البته با قرار دادن خود در موقعیت جدیدی از مسئولیت.

کنگره اتحادیه های صنفی، کتبا از نخست وزیرخواسته و اصرار کرده که اتحادیه ها، كسب و كارها و سازمان های دولتی در هم جمع شوند تا اثرات اقتصادی و همه گیری ویروس كرونا را به حداقل برسانند. هدف این گروه کاری، جمع کردن ذینفعان در هماهنگی و اطمینان از اینکه این اقدامات به طور مؤثر هدفمندانه انجام شوند و کارفرمایان و کارگران نیازمند، به آنها دسترسی داشته باشند. ریاست این گروه کاری، باید با وزیر کابینه باشد. (۷)

یکی از رؤسای اتحادیه ها در رادیو یی بی بی سی هشدار داد که اقدامات ساناک برای جلوگیری از ریختن مردم به خیابان ها، که به نان شب محتاجند، ضروری است. رهبران اتحادیه ها در جاهای دیگر نیز، مانند لاندینی در ایتالیا، وقتیکه موجی اعتصابات، سرتاسر کشور را فرا گرفت، خواستار همین اقدامات بودند. این امر دولت كونته را وادار كرد كه تمام كارخانه ها و اماكن غیر ضروری ( یعنی غیر از مواد غذایی و غیراز وسایل بهداشتی) را ببندند.

مثل همیشه اتحادیه ها بر نقش خود به عنوان مدافع سرمایه ملی تأکید میکنند (همانگونه که در سال ۱۹۱۴ در پشتیبانی از جنگ امپریالیستی در سراسر اروپا و جهان انجام دادند). آنها پیشاپیش به گروه کر طالب وحدت « ما همه باید دست به دست هم دهیم » پیوسته اند تا به نجات سیستمی دست زنند که یکبار دیگر نشان می دهد که نه تنها تاریخ مصرفش گذشته بلکه تهدیدی ست برای زندگی ملیون ها انسان. این بحران جهانی، فقط یک بحران در امور بهداشتی نیست بلکه افشای اولویت های واقعی سرمایه داری ست. آنجا که حفظ سیستم سود آوری بر تأمین نیازهای واقعی جمعیت جهان الویت دارد. با تعمیق تأثیر آن، باید دید که طبقه کارگر جهانی چگونه به آن پاسخ خواهد داد و اینکه آیا برنامه انقلاب جهانی، در سطح گسترده تری شنیده خواهد شد یا خیر. اما یک چیز مسلم است - اگر بخواهیم به بدبختی میلیارد ها انسان پایان دهیم، وقت آن رسیده که طبقه کارگر جهانی از نظر سیاسی، گرد هم آید.

*« گیگ » کلمه عامیانه انگلیسی ست به معنای « شغلی برای مدت زمان مشخص » . شامل کارگران موقت، کارگران فراخوانده، رانندگان تاکسی های اوبر، سنپ و ...را شامل میشود. (مترجم)

یادداشتها:

(۱) washingtonpost.com

(۲) weforum.org

(۳) weforum.org

(۴) در زمان نوشتن این مقاله، تعداد مبتلایان رسمی در انگلستان ۴۰۸۰ نفر با ۱۷۸ مورد مرگ و میر ثبت شده است. در سراسر جهان ۲۸۴۰۰۰ نفر با ۱۱۶۰۰ مرگ و میر مبتلا هستند. (دانشگاه جان هاپکینز، درگزارش روزانه روزنامه فایننشال تایمز،۲۱ مارس۲۰۲۰ ) و هنگامی که شما این مقاله را می خوانید، این آمار کهنه خواهد بود.

(۵) دکتر جسیکا پاتر « من یک دکتر در انگلیس هستم. ما در حال نزدیک شدن به پرتگاه هستیم » از نیویورک تایمز، ۱۸ مارس ۲۰۲۰

(۶) theguardian.com

(۷) TUC محافظت از مشاغل و معیشت کارگران، صفحه ۱۳

(۸) به leftcom.org مراجعه کنید

Etiketter